Troostbeer

Wanneer de kat Zeferina op een van haar nachtelijke tochten een onder spaghetti bedolven oude speelgoedbeer vindt, neemt ze hem mee naar ‘Het Huis van Tweede Kansen voor verschoppelingen en schatten’. Dat is een plek in het huis waar Elizaveta en Dasja wonen, een moeder en dochter die vanwege de oorlog uit Oekraïne zijn gevlucht. Samen knappen ze er gevonden knuffels op en bereiden ze ze voor op een nieuw leven in een nieuwe thuis. In de kamer waar de knuffels verzameld liggen bevindt zich een klein handgemaakt oud beertje dat hooguit 10cm groot is. Troost is zijn naam en die dankt hij aan zijn oorsprong. Hij werd midden in de eerste Wereldoorlog ontworpen om in de borstzak van een soldaat te passen. Met zijn ogen, die iets hoger zitten dan normaal kon hij de soldaat die omlaag keek met zijn blik een troostrijk teken van liefde van iemand aan het thuisfront bieden. Deze kleine geluksbrenger werd van generatie tot generatie doorgegeven en was meer een aandenken dan een stuk speelgoed. ’s Nachts wanneer alle knuffels tot leven komen neemt Troost de leiding, ze voeren samen gesprekken waar ook Zeferina deel aan neemt en maken kennis met de nieuwe beer Berrin. Troost en Berrin zijn niet alleen soortgenoten, vooral het feit dat ze beiden een oorlog hebben meegemaakt schept verbondenheid. Maar als blijkt dat Berrin een waardevol exemplaar is dat in 1903 in Duitsland werd gemaakt, maakt dat hem zeer begeerd. Gelukkig is er dan weer Zeferina die voor redding zorgt.

Het verhaal wordt verteld door Zeferina, de kat. Dat vraagt aanvankelijk even wat gewenning maar na even doorlezen neemt de kat je als lezer moeiteloos mee doorheen de korte hoofdstukken, die worden afgewisseld met realistische zwartwit-tekeningen. Oudere (voor-)lezers herkennen wellicht snel in de gesprekken tussen de beide beren de achtergrond van oorlogsleed en verlies. Terwijl jongere lezers zich laten meevoeren in het met spanning opgebouwde avontuur dat zich ontspint wanneer Berrin in de handen van hebzuchtige geldzoekers dreigt te belanden. 

De positieve afloop zorgt ervoor dat je als lezer, niettegenstaande de sombere ondertoon met een warm gevoel terugblikt op het verhaal. Wat vooral bijblijft, is de gedachte dat voorwerpen soms een veel grotere waarde hebben dan hun materiële of financiële betekenis. Troost en Berrin dragen een geschiedenis met zich mee die hen tot meer maakt dan oude knuffels. Hun verhalen sluiten aan bij dat van Elizaveta en Dasja, die eveneens hun vertrouwde omgeving moesten achterlaten. De parallel is niet diep uitgewerkt, maar geeft het verhaal wel een actuele en menselijke dimensie. Het boek wil vooral laten zien dat zorg, verbondenheid en mededogen een verschil kunnen maken en dat er ook na verlies ruimte is voor een nieuw begin.