Babel

Babel van R. F. Kuang is zonder twijfel een boek voor een nichepubliek. Het is vooral geschikt voor lezers die graag nadenken over taal, geschiedenis en maatschappij. Het verhaal speelt zich af in het Oxford van de negentiende eeuw. De sfeer van de Britse universiteit is erg belangrijk in het boek. Ook thema’s zoals slavernij, kolonisatie en onderdrukking krijgen veel aandacht.

Etymologie speelt een grote rol in het verhaal. Het boek gaat vaak over vertalen en over de betekenis van woorden. Daarom is het soms moeilijk om te lezen in het Nederlands. Veel nuances hangen samen met taal. Ook de typische sfeer van Oxford en Britse universiteiten is voor veel lezers minder herkenbaar. Daarnaast speelt ook het Chinees een belangrijke rol in het verhaal. Liefhebbers van taalstudies en sinologie zullen er dan ook veel plezier aan beleven. De vele voetnoten maken duidelijk hoeveel onderzoek en detail in het boek verwerkt zitten, maar zorgen er tegelijk voor dat het lezen soms zwaar aanvoelt. Ook het kleine lettertype, wat zorgt voor een grote hoeveelheid tekst per pagina, maken het geen luchtige leeservaring.

Toch bevat het boek een bijzonder origineel fantasy-element waar ik bewondering voor heb. De magie draait rond zilverstaven die functioneren dankzij betekenissen en nuances die verloren gaan tijdens het vertalen van woorden tussen talen. Dat concept is vernieuwend en intelligent uitgewerkt. 

Een ander thema dat sterk naar voren komt is het abolitionisme. Doordat het hoofdpersonage afkomstig is van Kanton (China) krijgen we echt wel een historisch besef van waar Westerlingen ooit fouten hebben gemaakt. Heel dit boek draait ook rond de mogelijkheid om al dan niet een dubbele nationaliteit te kunnen aannemen. Waar ligt de grens tussen slavernij en betaalde arbeid? Beseffen we wel echt wat rassenonderdrukking en machtsmisbruik zijn? 

Hoewel R. F. Kuang haar sporen als auteur heeft verdient, bleek het niet eenvoudig om meteen in het verhaal te komen. Vooral het eerste deel vraagt veel concentratie en geduld. Naar het einde toe komt er echter meer actie en spanning in het verhaal, waardoor het boek sterker begint te leven. Voor lezers die houden van taal, geschiedenis en complexe fantasy biedt dit boek wel een unieke leeservaring.